مروری بر تله درماتولوژی

تله درماتولوژی بیش از یک دهه است که به صورت قابل توجهی مورد توجه ارائه دهندگان خدمات پزشکی از راه دور قرار گرفته است. دلایل زیادی از جمله ایمنی، دقت تشخیصی باال در مقایسه با معاینه حضوری، تشخیص گذاری مبتنی بر تصویر و هزینه نسبتاً پایین جهت نصب سیستم های مورد نیاز، باعث موفقیت قابل توجه تله درماتولوژی شده است.

تله درماتولوژی Teledermatology) )تشخیص بیماری‌های پوستی از راه دور  یکی از زمینه‌های فوق تخصصی در رشته درماتولوژی و از رایج‌ترین روش‌های پزشکی از راه دور است. در تله درماتولوژِی از تکنولوژی‌های مخابراتی و با کمک صدا و تصویر و ارتباط داده‌ای برای مبادلهٔ اطلاعات پزشکی (شامل وضعیت پوست و ورم‌های پوستی) استفاده می‌شود.

پیشرفت‌های کنونی در فناوری اطلاعات و ارتباطات از راه دور سبب ایجاد تحول در بیش‌تر جنبه‌های زندگی انسان شده‌است. این تغییرات بر نحوه ارائه مراقبت‌های بهداشتی و علم پزشکی نیز تأثیر قابل توجهی داشته و موجب ایجاد نیازهای جدید و به دنبال آن درخواست خدمات جدیدتر در این حوزه گردیده است. پزشکی از راه دور پزشکی از راه دور (Telemedicine)  حوزه جدیدی در علم پزشکی است که از فناوری نوین ارتباطات از راه دور، به منظور تبادل اطلاعات پزشکی استفاده می‌کند. هدف اصلی از کاربرد این فناوری فراهم آوردن خدمات مراقبتی و بهداشتی در زمانی است که بین دو گروه خدمات گیرنده و خدمات دهنده فاصله زمانی یا مکانی یا هر دو وجود داشته باشدبطور کلی فناوری پزشکی از راه دور در اشکال مختلف از جمله مشاوره از راه دور، آموزش از راه دور، مراقبت در منزل از راه دور، رادیولوژی از راه دور و جراحی از راه دور قابل استفاده می‌باشد.

تله درماتولوژی به معنی ارائه مراقبت‌های تخصصی پوست با استفاده از فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات از راه دور می‌باشد و موجب تسهیل ارتباط بین بیماران، پرسنل پرستاری و پزشکان مراقبت اولیه با پزشکان متخصص پوست می‌شود. این روزها ایجاد یک بستر امن برای ارتباط بین پزشکان و بیماران خصوصا در حوزه پوست بسیار با اهمیت است.در طراحی و ساخت یک سامانه تشخیص بیماری‌های پوستی از راه دور دو مرحله اصلی موردنظر است:

 در مرحله اول بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای، پرسشنامه‌ای جهت نیازسنجی اطلاعاتی و تعیین اقلام داده‌ای و قابلیت‌های مورد نیاز در سامانه طراحی میگردد و بین پزشکان متخصص پوست شاغل در بیمارستان تخصصی پوست توزیع میگردد. سپس داده‌های به دست آمده با استفاده از آمار توصیفی و گزارش توزیع فراوانی و با استفاده از نرم افزارهای مربوطه تحلیل میشوند.

در مرحله دوم بر پایه نتایج قبلی، نسخه اولیه سامانه طراحی و ایجاد میشود. سپس آزمون ارزیابی قابلیت انجام و نسخه نهایی سامانه طراحی میشود

 در این میان سامانه های ذخیره و ارسال، نیازمند تجهیزات فنی محدود و ارزان قیمتی برای اجرا هستند و با آموزش مختصر به پرستار یا پزشک ارجاع دهنده در مکان مبدأ، قابل پیاده سازی خواهند بود. این نوع سامانه ها به دلیل انتقال الکترونیکی تصاویر ضایعات بیمار به همراه تاریخچه بالینی، می‌تواند کمک قابل توجهی برای متخصصان پوست در ارائه تشخیص سریع و طرح درمانی مناسب هر بیمار محسوب گردد.

به عنوان مثال افراد مقیم در مراکز نگهداری سالمندان، به دلیل محدودیتهای حرکتی، هزینه بالای حمل ونقل و مشاوره های تخصصی، با موانع جدی برای دریافت خدمات تخصصی پوست روبرو هستند، بنابراین، تله درماتولوژی میتواند با غلبه بر موانع موجود موجب بهبود دسترسی به خدمات تخصصی پوستی شود و با آموزش چندین پرستار در مرکز نگهداری سالمندان برای تحقق فعالیت تله درماتولوژی میتوان از بابت مشکلات پوستی سالمندان آسودگی خاطر ایجاد شود.

مبحث بیماریهای پوستی یکی از تخصصهای بالینی است که برای استفاده از فنآوری پزشکی از راه دور، گزینه مناسبی شناخته شده است. بیماریهای پوستی به خاطر ماهیت دیداری آن، تخصصی ایده آل برای معرفی و کاربرد پزشکی از راه دورمیباشد تله درماتولوژی یک سیستم بین- فردی است که (بین پزشک عمومی و متخصص پوست )به منظورکسب نظرات تشخیصی( و یا دو متخصص پوست )به منظور کسب نظرات ثانویه( و در مواردی نیز بین بیمار و متخصص پوست)، ارتباط برقرار میکند هدف اصلی استفاده از پزشکی از راه دور درتشخیص بیماریهای پوستی، افزایش دسترسی به خدمات مراقبتی و بهداشتی پوستی با صرف حداقل منابع مادی برای افراد میباشد .ارائه خدمات تخصصی پوستی در قالب تله درماتولوژی با استفاده از یکی از سه روش ذخیره و ارسال (Forward & Store)روش همزمان(Synchronous )یا ویدئوکنفرانس و روش ترکیبی(Hybrid)امکان پذیر میباشد. روش ویدئوکنفرانس از نظرشباهت، بسیار شبیه روش معاینه حضوری میباشد. در این روشبه صورت همزمان بین بیمار، پزشک ارجاع دهنده و متخصص پوست از طریق ویدئوکنفرانس ارتباط برقرار میشود.

مزیت اصلی روش ویدئوکنفرانس در این است که امکان تعامل مستقیم بین متخصص پوست، پزشک عمومی و بیماروجود دارد که مشاوره و مدیریت بیمار را قابل اعتمادتر میکند.روش ذخیره و ارسال، یکی از رایج ترین روشها درتله درماتولوژی میباشد. در این روش خالص های از اظلاعات بالینی بیمار شامل تاریخچه پزشکی، شکایت اصلی و تاریخچه بیماری فعلی به همراه تصاویر دیجیتالی از ضایعه پوستی بیماربه متخصص بیماریهای پوستی ارسال میشود تا با بررسی این اطلاعات، تشخیص و طرح درمانی خود را برای پزشک ارجاع- دهنده ارسال کند. در نهایت پزشک ارجاع دهنده با استفاده از اطلاعات حاصل از مشاوره با متخصص پوست، بیمار خود را مدیریت میکند .نکته مهم در این روش غیر همزمان بودن آن است، یعنی نیاز به حضور همزمان پزشک و بیمار در محل مبدأ و مقصد نمیباشد. این روش به خاطر کیفیت عالی تصاویر دیجیتالی گرفته شده از ضایعات بیمار و انتقال سریع اطلاعات به صورت الکترونیکی، میتواند کمک بزرگی برای متخصصان پوست در تشخیص بیماری و ارائه طرح درمانی محسوب گردد.ایده اصلی ایجاد این روش ترکیبی از آنجا نشأت گرفت که در روش ویدئوکنفرانس برای ارتقاء معاینه میتوان اطلاعات بیمار و تصاویر او را به کار گرفت. در این روش اطلاعات بالینی و تصاویر با کیفیت دیجیتالی بیمار قبل از معاینه، به روش ذخیره و ارسال در اختیار پزشک متخصص پوست قرار میگیرد و پزشک پس از بررسی این اطالعات، معاینه اصلی را به روش ویدئوکنفرانس انجام میدهد. در این روش، ترکیب روش ذخیره و ارسال و ویدئوکنفرانس باعث کاهش هزینه، زمان و همچنین کاهش سوءتعبیر و تشخیص های اشتباه میشود.

 

همچنین بخوانید:

تأمین سلامت از راه دور به طور خلاصه

كاربرد واقعیت مجازی در پزشكی

مروری بر مراقبت سلامت از راه دور

بالا