مروری بر دورا پزشکی

مفاهیم جدیدی همچون دورا پزشکی Tele-Healthو خدمات سلامت همراه  M-Health که با استفاده از ظرفیتهای فضای مجازی تعریف می شود می تواند کاربردهای مختلفی مانند سیستم‌های ذخیره اطلاعات بیمار، سیستم‌های اطلاعات دارویی، سیستم‌های پیگیری درمان، سیستم‌های درمان از راه دور و سیستم‌های پذیرش بیمار نمونه را در کشور ممکن کند.

معاینه از راه دور به کمک ارسال تصاویر رادیولوژی، ارسال سیگنال‌های حیاتی و گزارشهای متنی و صوتی شرح حال بیمار از یک سو و ارایه دستورات به صورت متن یا صوت و یا در مواردی خاص همچون جراحی از راه دور بصورت فرامین مکانیکی توسط پزشک، چرخه یک عملیات پزشکی از راه دور را تشکیل می‌دهد.

فناوری اطلاعات و ارتباطات در تمامی بخش های اقتصادی و سیاسی و فرهنگی و امنیتی كشورها تحولات عظیمی را بوجود آورده است . یكی از این تغییرات در حوزه بهداشت و در مان است ، كه سیستم‌های ذخیره اطلاعات بیمار، سیستم‌های اطلاعات دارویی، سیستم‌های پیگیری درمان، سیستم‌های درمان از راه دور و سیستم‌های پذیرش بیمار نمونه ای از این كاربردهاست .

ارتباطات از راه دور به مدت طولانی بخشی از تمدن بشری است. از اولین روزهای درام که از شاخ و برگ و سنگ ها برای روشن شدن آتش و ایجاد سیگنال های نور و دود استفاده میشد، ارتباطات به نفع ما پیشرفت کرده است. ایجاد ارتباط از راه دور، از طبل ها به تلگراف ها شروع شده است تابه ایجاد ارتباطات اینترنتی  رسیده و به سرعت در حال تغییر چگونگی تعامل با کسانی است که در اطراف ما هستند. امروزه افراد می توانند درکمتر از یک ثانیه با یک تماس ویدئویی به طور مستقیم حتی بدون وجود سیم های مزاحم ارتباطی به  یک تلفن دیگر متصل شوند و دراین بین که شما از تکنولوژی برای مسائل شخصی خود استفاده می کنید، پزشک شما به دنبال استفاده ازهمین تکنولوژی برای بهبود سلامت شماست

 

پرونده سلامت الکترونیک و مراقبت از اطلاعات بیمار

 پرونده سلامت الكترونیك دربرگیرنده اطلاعات مراقبت بهداشتی است که در طول حیات فرد به صورت الکترونیکی، با هدف پشتیبانی از مراقبت مستمر با کیفیت بهتر، آموزش و پژوهش ذخیره شده است؛ در واقع پرونده الکترونیک سلامت تمام عملکردهای یک پرونده سنتی را با کیفیت بهتر پوشش می دهد.

فعال ترین كشورها در زمینه سلامت الكترونیكی در درجه نخست شامل كانادا، ایالات متحده آمریكا و انگلستان و در درجه دوم شامل كشورهای اتریش، كوبا، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایتالیا و چین هستند و بیشترین موضوعاتی كه در بحث سلامت الكترونیكی در دنیا بر روی آنها سرمایه گذاری شده و برای پیشبرد آن برنامه ریزی شده شامل پرونده الكترونیكی سلامت EHR و دوراپزشكی Telemedicine، آموزش و سیستم های نظارت بر بیماریها DSS و نظام اطلاعات درمانگاهی CIS و استانداردهای تبادل اطلاعات می شود.

پرونده الكترونیكی سلامت مهمترین و اساسی ترین بخش سلامت الكترونیكی بوده كه تقریباً در اكثر كشورهای مطرح بر روی آن كار شده است. همچنین موضوعات سلامت الكترونیك كه بر روی آنها در جهان اقدامات كمی صورت گرفته به ترتیب شامل نظام اطلاعات فوریتهای پزشكی، سیستم های ثبت (بیماریهای خاص)، اصول و قوانین، نسخه الكترونیكی، نظام اطلاعات بیمه ای، نظام اطلاعات آزمایشگاهی، كارت هوشمند سلامت و نظام اطلاعات دارویی است.

تشکیل پرونده سلامت الکترونیک و ثبت کلیه خدمات سلامت ارایه شده به بیماران در یک سیستم درمانی یکی از نمونه‌های تله هلث است که در ایران نیز از مدتی پیش توسط معاونت بهداشتی وزارت بهداشت، در مراکز بهداشتی درمانی تحت عنوان « سامانه سیب » به کار گرفته شده‌است. در این سامانه کلیه خدمات تشخیصی، درمانی و دارویی ارایه شده برای بیماران پذیرفته شده، ثبت می‌شوند و سوابق بیمار با مراجعه به مراکز متصل به این سامانه قابل ردیابی بوده و نحوه درمان و بهبود بیمار به راحتی رصد می‌شود و از سوی دیگر از تجویز نسخه مشابه تشخیصی و درمانی اجتناب می‌شود.

پزشکی از راه دور شامل استفاده از ارتباطات الکترونیکی و نرم‌افزاری برای ارایه خدمات بالینی به بیماران بدون بازدید شخصی است. تکنولوژی تله‌مدیسین اغلب برای معاینه وضعیت سلامت بیمار، مدیریت بیماری‌های مزمن، مدیریت دارو، مشاوره تخصصی و تعدادی از خدمات بالینی دیگر که می‌تواند از راه دور ارایه شود، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تله هلث و تله‌مدیسین به طور حتم  آینده ارایه خدمات سلامت و مدیریت بهداشتی و درمانی را رقم خواهند زد و رشد متوازن و توام بسترهای ارتباطی و پزشکی و درمانی در کنار اولویت بخشی به این حوزه در سیاستگزاری‌های کشور، می‌تواند دستاوردها و تحولات بزرگی در ارتقای سلامت مردم به همراه داشته باشد.

 

دورا پزشكی و ارتباط زنده و تصویری بیمار و پزشك

یكی از انواع خدمات سلامت الكترونیك دورا پزشكی یا پزشکی از راه دور است. تله مدیسین به دانش و ابزارهای ارتباطی گفته می‌شود كه مراكز بهداشتی ـ درمانی و پزشك را به بیمار مرتبط می‌كند. در واقع تله مدیسین به كارگیری تكنولوژی الكترونیك و دیجیتال به منظور اعمال مراقبت‌های پزشكی و بهداشتی از بیمارانی است كه در نقاط دور از مركز درمانی به سر می‌برند. برقراری شبکه تله مدیسین در مناطق وسیع و با تراکم جمعیتی کم و نیز در مناطق کوهستانی و سخت‌گذر خصوصاً در هنگام حوادث غیر مترقبه بسیار ضروری خواهد بود . همچنین کنترل بیماریهای مزمن ، تشخیص، درمان، کنترل، پیگیری و مشاوره و آموزش از دیگر مزایای این روشهاست.

معاینه از راه دور به کمک ارسال تصاویر رادیولوژی، ارسال سیگنال‌های حیاتی و گزارشهای متنی و صوتی شرح حال بیمار از یک سو و ارایه دستورات به صورت متن یا صوت و یا در مواردی خاص همچون جراحی از راه دور بصورت فرامین مکانیکی توسط پزشک، چرخه یک عملیات پزشکی از راه دور را تشکیل می‌دهد.

در این روش پزشك به وسیله دستگاههای مختلفی اطلاعات لحظه ای بیمار از قبیل علائم حیاتی، اطلاعات فشارخون، تست‌های تنفسی، اطلاعات نوار قلب ، صدای قلب، ریه، شكم و غیره را دریافت می كند و حتی از طریق تصاویر زنده می تواند رادیولوژی و ام.آر.آی، تصویر دهان و دندان گوش و تصویر بیماری‌های پوستی وی را مشاهده كند. در این روش ها تمام اجزای مرتبط با سلامت از قبیل بیمار با مركز درمانی، مركز درمانی با بیمارستان و نیز بیمارستان با بیمارستان تخصصی در ارتباط خواهد بود و حتی می توان قبل از رسیدن بیمار به بیمارستان و در آمبولانس، شرایط جسمانی از جمله ضربان قلب را به اطلاع بیمارستان رساند.

 

كارت هوشمند سلامت، تاریخچه بیماری ها در جیب بیمار

جهانی را تصور كنید كه در آن، سوابق پزشكی یك بیمار هر آنچه در مورد تعداد، دز و برند هر دارویی كه به وی تجویزشده است و مشخصات هر وسیله پزشكی كه وی استفاده كرده است، همچنین نام و مشخصات پزشكان و متصدیان خدمات درمانی، همه و همه قابل ثبت و ضبط و ردیابی باشد. در این صورت در هر زمان می‌توان مشخص كرد كه آیا یك بیمار، داروی لازم را در دز موردنیاز و در زمان صحیح دریافت كرده است یا خیر. در چنین دنیایی، بیماران به‌طور مستمر احساس امنیت بیشتری داشته و از كارایی خدمات سلامت اطمینان دارند. فعالیت‌ها و هزینه های اضافی از بخش سلامت حذف‌شده و منجر به كاهش هزینه های خدمات درمانی و افزایش رفاه اجتماعی جامعه می‌شود. پزشكان و پرستاران وقت كمتری را صرف امور كاغذی كرده و زمان بیشتری را به بیماران اختصاص می‌دهند.

 امروزه پرونده سلامت بیماران در سیستم های رایانه ای ذخیره شده و به عنوان پرونده الكترونیك سلامت از آن یاد می شود كه اطلاعات بهداشتی بیمار در تمام طول زندگی وی از زمان جنینی تا مرگ در آن ذخیره می شود.

كارت هوشمند سلامت به عنوان یكی از ابزارهای پرونده الكترونیكی سلامت شناخته می شود كه نوعی كارت Smart Card به اندازه كارت اعتباری است و یك تراشه سیلیكونی در آن جای گرفته كه حاوی اطلاعات شخصی و هویتی بیمار، تاریخچه پزشكی وی، داروهایی كه اخیراً دریافت كرده، آلرژیها، واكسیناسیون، بیماری و سایر اطلاعات ضروری مورد نیاز تصمیمات پزشكی است. در حال حاضر استفاده از این كارت در كشورهای پیشرفته رایج شده و هر فردی یكی از این كارت ها را به همراه خود دارد.

در این كارت كه در مراكز اورژانس، بیمارستانها، مطب ها، كلینیكها و داروخانه ها مورد استفاده قرار می گیرد، اطلاعات پزشكی، حیاتی و ضروری فرد نگهداری و ذخیره می شود تا در مواقع نیاز پزشكان بتوانند در اسرع وقت به اطلاعات هر بیمار دسترسی پیدا كرده و از آنها استفاده كنند. این كارتها به پزشكان و بیماران اجازه می دهند تا از مرحله كاغذ بازی عبور كرده و بسیار سریعتر به مراقبتهای اصلی بیمار می پردازند.

 

همچنین بخوانید:

اینترنت اشیا در حوزه پزشکی و مراقبت از بیمار

نگاه کلی بر رادیولوژی از راه دور

نگاهی کلی بر دندانپزشکی از راه دور

 

 

بالا